Standart bir beslenme düzenine bakıldığında, sadece bir günde bile sayısız meyve ve sebze tüketiliyor.
Yine kahvaltıdan öğle yemeğine, atıştırmalık molalarından akşam yemeklerine kadar tüm öğünler, tarım arazilerinde üretilen çeşitli mahsuller sayesinde sofralarımıza geliyor.
Üstelik taze bitkiler, günümüzde pratik kullanımıyla dikkat çeken hazır gıdalara rağmen popülerliğini hiçbir zaman kaybetmiyor.
Yenilebilir her bir bitkinin sağlığımız için sunduğu faydalar da elbette paha biçilemez!
Bu kapsamda Konya'da, sofralarımızı zenginleştirecek olan agrivoltaik tarım alanında da Türkiye için değer üreten çalışmalara imza atılıyor.
Bu kapsamda sürdürülebilirlik alanında özellikle tarımda çeşitlendirerek Türkiye’deki ilk agrivoltaik tarım atılımını gerçekleştirdi.
Agrivoltaik Tarım Nedir?
Konya'nın lider olduğu Agrivoltaik tarım sistemi (agrisolar sistem), aynı arazide birden fazla alanda üretime imkan tanıyan bir mekanizmayı niteliyor.
Bu kapsamda belirli bir toprak parçası üzerinde bir yandan fotovoltaik/güneş panelleriyle elektrik üretilirken, diğer yandan panel aralarında veya panellerin alt bölgelerinde tarım için uygun alanlar oluşturuluyor.
Dolayısıyla agrivoltaik sistemde güneş panelleri tarım arazisinden yüksek noktalara yerleştiriliyor.
Bu sayede hem etkin olarak güneş enerjisi üretilebiliyor hem de tarım bitkileri verimli bir şekilde yetiştirilebiliyor.
Yani agrivoltaik sistemde, dünyanın sonsuz enerji kaynaklarından biri olan güneş (fotosentez dışında) insanlığın besin ihtiyacına yeni bir çözüm olarak sunuluyor.
İŞTE Agrivoltaik Tarım sistemini başarıyla uygulayan ülkeler:
- Hollanda: Hollanda’da hayata geçirilen ahududu üretimi odaklı “BayWa r.e.” projesi, Avrupa'nın en büyük agrivoltaik tarım projelerinden biri olarak kabul ediliyor.
- Fransa: Ülkenin kuzeydoğusunda bulunan Amance kasabasındaki bir çiftliğin üzerine 5 binden fazla güneş panelinin yerleştirildiği bir pilot proje bulunuyor. Bu paneller, yoğun zamanlarda 2.5 megavat güç üretme kapasitesi barındırıyor.
- Yunanistan: Fotovoltaik sistemle aromatik bitkiler ve çiçekler yetiştiriliyor.
- İspanya: Gözlem altında yetiştirilen enginar ve brokoli gibi bitkiler, güneş panelleri altında gelişimlerini sorunsuz şekilde sürdürüyor.
- Güney Kore: Yürütülen bir proje ile fotovoltaik panellerin altında brokoli yetiştiriliyor. Brokolinin kalitesinin geleneksel yöntemle yetiştirilen brokoliden daha düşük olmadığı kaydediliyor. Aynı zamanda brokolinin tadında da önemli bir değişikliğe rastlanmıyor. Üstelik mahsullerin daha yeşil renkli olması, tüketiciler tarafından olumlu karşılanıyor.
- Belçika: Belçika menşeli VITO firması, çeşitli ortaklarla iş birliği içinde 2019 yılından beri Solar Crop projesini yürütüyor. Proje kapsamında, armut ağaçları ve ekili şeker pancarı alanlarının hemen üzerinde güneş panelleri bulunuyor.
Türkiye’nin Agrivoltaik Potansiyeli
Bu kapsamda dünya genelinde Bir süredir yapılan çalışmalar sonucunda uygulanabilir olduğu gözlenen agrivoltaik sistem, özellikle geniş topraklara sahip olmayan ülkeler için umut vadediyor.
Yanı sıra bazı tarımsal mahsullerin güneş panelleri altında daha iyi gelişim sergilediğini gösteren bilimsel çalışmalar da bulunuyor.
Dolayısıyla dünyanın güneş enerjisi kapasitesini artırmak ve sürdürülebilir bir gelecek kurmak için güçlü bir çözüm olan bu sistem, Konya'nın öncülüğünde artık Türkiye’de de uygulanıyor!
Bu kapsamda meyve ve sebze üretiminin yanı sıra Türkiye, tahıl üretiminden kabuklu yemişlere kadar hemen her gıda çeşidinde geniş bir üretim yelpazesine sahip.
Yanı özellikle Konya merkezli Türkiye'nin tarım sektörü, ekonomi ve istihdam için de büyük önem taşıyor.
Konya, neredeyse yılın her dönemi doğrudan güneş alabilmesi ve geniş tarım arazilerine sahip olması ile agrivoltaik sistem entegrasyonu için de önemli bir potansiyel barındırıyor.
Agrivoltaik projelerin başarılı olabilmesi için ise beş temel etken
- İklim, Toprak ve Çevre Koşulları: Agrivoltaik tarım için ortam koşullarının hem güneş enerjisi üretimi hem de yetiştirilmek istenen ürünler veya yer örtüsü için uygun olması gerekiyor.
- Uyumluluk ve Esneklik: Agrivoltaik panellerin tarımsal faaliyetlerde verimlilik sağlayabilmesi için güneş enerjisi sahiplerinin ve çiftçilerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanması gerekiyor.
- İş Birliği ve Ortaklıklar: Herhangi bir agrivoltaik tarım projesinin başarılı olabilmesi, gruplar arasında etkili ve doğru bir iletişim kurulmasından geçiyor.
- Konfigürasyonlar: Güneş enerjisi tercihi, güneş panellerine ne kadar ışık ulaştığından site düzenine ve altyapı çalışmalarına kadar pek çok faktörü etkileyebiliyor.
- Mahsul Seçimi ve Yetiştirme Yöntemleri: Bu aşamada paneller altında gelişebilecek ve yerel pazarlarda rahatlıkla satılabilecek mahsullerin seçimi önem taşıyor.
KONYA'NIN AGRİTOVOLTAİK TARIM POTANSİYELİ
Bu kapsamda agrivoltaik tarım, aynı tarım arazisi üzerinde hem güneş enerjisinden elektrik üretilmesini hem de tarımsal üretimin yapılmasını sağlayan çift amaçlı bir sistemd.
Konya, yüksek güneşlenme süresi ve geniş tarım arazileriyle agrivoltaik (tarım-GES) uygulamaları için Türkiye'deki en yüksek potansiyele sahip illerin başında geliyor.
Bilindiği gibi Konya kapalı havzası az yağış alan ve su kısıtı yaşayan bir bölge.
Panellerin yarattığı kısmi gölge, topraktaki nem kaybını ve bitkilerdeki aşırı sıcak stresini azaltmakta.
Şehrin yüksek güneş enerjisi potansiyeli, panellerin verimli elektrik üretmesini sağlamakta.
Çift Gelir Kaynağı
Dolayısıyla çiftçiler hem geleneksel mahsul üretimi yapar hem de elektriği öz tüketim veya şebeke satışı için kullanarak gelirlerini artırabiliyor.
KONYA'DA Sistem Nasıl Uygulanıyor?
Sistem panelleri tarlaya sıfır kurulmuyor.
Tarım makinelerinin rahatça çalışabileceği yükseklikte ve bitkinin güneş ihtiyacına göre seyrek yerleştiriliyor.
Genellikle gölgeye dayanıklı veya aşırı güneşten korunan tıbbi-aromatik bitkiler, bazı sebzeler ve yem bitkileri ile entegre ediliyor. Bu aynı zamanda çifte tarım anlamına geliyor.
