Konya sınırında milyon dolarlak bir GES merkezi daha kurulacak.
Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti arasında imzalanan "Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma", Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayıyla Resmî Gazete'de yayımlanrak yürürlüğe girdi.
Bilindiği gibi 3 Şubat 2026 tarihinde Riyad'da imzalanan anlaşma ile iki ülke arasında yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler ve inovasyon alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi ve toplamda 5 bin megavatlık (MWe) güneş enerjisi santrali projelerinin hayata geçirilmesini hedefliyor.
BİRİNCİ ETAPTA Sivas ve Taşeli'ye 2 bin megavatlık GES kurulacak
Bu tarihi anlaşma kapsamında, ilk etapta ("Faz 1") her biri 1.000 MWe sözleşme kapasitesine sahip iki ayrı güneş enerjisi santrali (GES) projesi geliştirilecek:
- Taşeli Güneş Enerjisi Santrali: 1.000 MWe
- Sivas Güneş Enerjisi Santrali: 1.000 MWe
Bu kapsamda ilk aşamanın yanı sıra taraflar, ilerleyen süreçte 3.000 MWe kurulu güce sahip ilave yenilenebilir enerji projelerinin ("Faz 2") geliştirilmesi ve uygulanması konusunda da mutabakata vardı.
ANLAŞMA İLE Elektrik alım tarifeleri euro cinsinden belirlendi
Dolayısıyla Faz 1 projeleri kapsamında üretilecek elektriğin alım satımına ilişkin euro bazlı tarifeler netleştirildi:
- Sivas GES: Ticari işletmeye başlama tarihinden itibaren ilk 5 yıl için megavatsaat (MWh) başına 47,5 euro (KDV hariç); beşinci yılın bitiminden sonraki dönem için ise MWh başına 23,415 euro (KDV hariç).
- Taşeli GES: Ticari işletmeye başlama tarihinden itibaren ilk 5 yıl için MWh başına 47,5 euro (KDV hariç); beşinci yılın bitiminden sonraki dönem için ise MWh başına 19,950 euro (KDV hariç).
Yatırım süresi 30 yıl, arazi tahsisleri 49 yıl
Artık imzalanacak yatırım anlaşmaları, ticari işletmeye başlama tarihinden itibaren 30 yıl boyunca yürürlükte kalacak ve işletme süresinin ardından santrallerin devreden çıkarılması için 2 yıla kadar ek süre tanınacak. Proje şirketleri, kurulu kapasitenin megavatı başına 30 bin euro teminat mektubu sunacak.
Bu projelerin gerektirdiği arazi, irtifak ve orman kullanım izinleri Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) tarafından 49 yıl süreli olarak edinilecek ve proje şirketlerine bedelsiz olarak kiralanacak.
Vergi muafiyetleri ve euro ile defter tutma hakkı
Bu anlaşmayla proje şirketlerine önemli teşvik ve muafiyetler sağlandı:
- Projeler, yatırım teşvik belgesi aranmaksızın Stratejik Hamle Programı kapsamındaki Kurumlar Vergisi Teşviki'nden yararlanacak.
- Santrallerin inşası ve işletmesinde kullanılacak makine, ekipman ve yedek parçaların ithalatı; gümrük vergisi, KDV ve ÖTV dahil tüm mali yükümlülüklerden muaf tutulacak. Yurt içi ekipman alımlarında da KDV muafiyeti uygulanacak.
- Ticari işletmeye geçişe kadar düzenlenecek sözleşme ve belgeler damga vergisinden istisna olacak.
- Şirketler, yasal defter ve muhasebe kayıtlarını doğrudan euro (EUR) cinsinden tutabilecek, finansman ve faturalandırma işlemlerini euro üzerinden yürütebilecek.
Aaynı anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 18 ay içinde Faz 1 projelerine ilişkin Yatırım Anlaşmaları ve Elektrik Satın Alma Anlaşmaları imzalanmazsa, taraflar herhangi bir yükümlülük altına girmeksizin anlaşmayı tek taraflı feshetme hakkına sahip olacak. Anlaşma, tüm yatırım sözleşmelerinin sona ermesine veya azami 49 yıllık süreye kadar yürürlükte kalacak.
AVRUPA'NIN EN BÜYÜK GES'İ KONYA KARAPINAR'DA
Bilindiği gibi Avrupa'nın en büyük, dünyanın sayılı büyüklükteki güneş santrallerinden biri olan Karapınar Güneş Enerjisi Santrali'nin (GES) resmi açılışı 2023 yılında yapılmıştı. Kurulum çalışmalarına Ocak 2020'de başlanan Avrupa'nın en büyük, dünyanın sayılı büyüklükteki güneş santrallerinden biri olan Kalyon Karapınar GES, 20 milyon metrekare araziye enerji üretiyor.
Santral, tam kapasite devreye alındıktan sonra Türkiye’nin kurulu güneş enerjisi payını tek başına en az yüzde 20 artırdı.
