Konya merkezli elektrik dağıtım şirketi MEDAŞ, elektrik şebekelerinde gerilim kalitesini artıracak önemli bir projeyi hayata geçirdi. EPDK Ar-Ge fonu desteğiyle geliştirilen ve Türkiye'de bir ilk olma özelliği taşıdığı belirtilen Yük Altında Kademe Değiştiricili (OLTC) dağıtım trafosu, sahada otonom olarak çalışmaya başladı. Yeni sistem sayesinde elektrik şebekesindeki gerilim değişimleri otomatik olarak kontrol edilerek daha kararlı enerji dağıtımı sağlanıyor.
MEDAŞ, 2025 yılında paydaş şirketiyle birlikte başlattığı "AG Şebeke Otonom Gerilim ve Reaktif Yönetimi" projesinde önemli bir aşamaya ulaştı. Elektrik dağıtım şebekelerinde gerilim kalitesini ve şebeke esnekliğini artırmayı amaçlayan proje kapsamında geliştirilen OLTC'li dağıtım trafosu, pilot bölgede devreye alınarak otonom çalışma sürecine geçti. Sistem, trafo merkezindeki alçak gerilim (AG) enerji analizöründen alınan verileri kontrol algoritmalarıyla değerlendiriyor. Şebekedeki gerilim değişimlerini anlık olarak takip eden trafo, yük altında kademe ayarlarını otomatik biçimde düzenleyerek çıkış gerilimini hedeflenen aralıkta tutuyor. Böylece daha önce manuel müdahale gerektirebilen gerilim yönetimi, otonom bir sistem üzerinden gerçekleştiriliyor.
GERİLİM DEĞİŞİMLERİ 31 VOLTTAN 10 VOLTA DÜŞÜRÜLDÜ
Projenin pilot uygulamasında elde edilen ilk sonuçlar, sistemin elektrik şebekesindeki gerilim kararlılığına katkısını ortaya koydu. OLTC'li trafonun devreye alınmasından önceki ve sonraki 14'er günlük veriler karşılaştırıldı. Yapılan ölçümlerde, uygulama öncesinde gün içerisinde 387-418 volt aralığında değişen transformatör çıkışı alçak gerilim bara geriliminin, yeni sistemle birlikte 395-405 volt aralığında tutulduğu görüldü. Böylece gerilim değişim aralığı 31 volttan 10 volta indirildi. Elde edilen sonuç, elektrik dağıtımında gerilimin daha dar bir aralıkta kontrol edilmesi ve tüketicilere daha kararlı enerji sunulması açısından önem taşıyor.
ÇATI GES SİSTEMLERİ DE OTOMATİK YÖNETİME DAHİL EDİLECEK
MEDAŞ'ın projesinde çalışmaların sonraki aşamasında çatı tipi Güneş Enerjisi Santrallerinin (GES) inverterlerinin de kontrol algoritmasına dahil edilmesi planlanıyor. Bu kapsamda inverterlerden reaktif güç desteği alınarak elektrik şebekesindeki gerilim değişimlerinin daha etkin yönetilmesi hedefleniyor. Yeni uygulamayla özellikle dağıtık güneş enerjisi üretiminin şebeke üzerindeki etkilerinin kontrol edilmesi ve abonelerin gerilim dalgalanmalarından daha az etkilenmesi amaçlanıyor.
