Ukrayna ve İran gerilimi bu kez buğdayı vurdu.
Bu kapsamda Temmuz başında Chicago Borsasında 5,88 dolardan fiyatlanan buğdayın kile fiyatı, bugün 7,65 dolara kadar yükseldi.
SAVAŞLAR VE RİSKLER
Son 2 ayda yaklaşık %30 prim yapan buğday, Temmuz 2023’ten bu yana en yüksek seviyelerine yöneldi. Rusya-Ukrayna savaşının küresel ticarete verdiği zarara dikkat çeken Saxo Bank “Tahıl için en önemli risk, kalıcı bir arz şoku” uyarısında bulundu. Karadeniz’de 70 gemi, buğday yüklemek için bekliyor.
Rusya-Ukrayna savaşının gittikçe şiddetlenmesi, dış ticaret limanlarının ciddi hasar görmesi ve gemilerin rotalarında güvenlik risklerinin artması, buğday fiyatları üzerindeki stresi artırıyor.
Dolayısıyla dünyanın en büyük buğday ihracatçısı olan Rusya, liman altyapısına ve ticari gemilere yönelik saldırılar sebebiyle sevkiyatlarında önemli kısıtlamalar yaşıyor.
Yine Bloomberg'in bir raporuna göre, ülkenin tahıl ihracatının ağustos ayında yaklaşık 2 milyon ton olması bekleniyor. Bu rakam, 5 yıllık ağustos ortalaması olan 5,7 milyon tonun oldukça altında kalıyor.
Yanı sıra Ukrayna Tarım Bakanlığı'na göre ise ülke, ağustos ayında sadece 539 bin ton tahıl ihraç etti. Bu rakam geçen yılın aynı döneminde 1,73 milyon ton olarak kayıtlara geçmişti.
BU YIL BUĞDAYDA KESKİN YÜKSELİŞ YAŞANIYOR
Kısa süre önce Saxo Bank tarafından hazırlanan raporda “Küresel tahıl piyasaları için en önemli risk, ihracatın anlık kaybından, daha kalıcı bir arz şoku olasılığına doğru kaymaktadır.
Rusya ve Ukrayna birlikte toplam küresel buğday ihracatının yaklaşık %25 ila %30'unu oluşturmaktadır; bu da uzun süreli bir aksamanın, büyük ithalatçıları Kuzey Amerika, Avustralya ve Arjantin'den daha pahalı tedarikler sağlamaya zorlayabileceği anlamına gelmektedir.
Alıcılar bu riski giderek daha fazla fiyatlandırdıkça, Chicago buğday fiyatları keskin bir şekilde yükselmiştir” ifadelerine yer verildi.
SON 2 AYDA YÜZDE 30 ARTIŞ
Bölgede yaşanan gelişmeler karşısından küresel buğday fiyatlarında dikkat çeken artışlar yaşanıyor. Temmuz başında Chicago Ticaret Borsasında 5,88 dolardan fiyatlanan buğdayın kile fiyatı, bugünkü işlemlerde 7,65 dolara kadar yükseldi.
Son iki ayda yaklaşık %30 prim yapan buğday, Temmuz 2023’ten bu yana en yüksek seviyelerine yöneldi.
KARADENİZ’DE ENDİŞE
Yine Saxo Bank Emtia Stratejisti Ole Hansen “Son endişeler Karadeniz'de yoğunlaşıyor. Hem Rusya hem de Ukrayna'dan yapılan ihracattaki aksamalar başlangıçta tahmin edilenden daha ciddi boyutlarda.
Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı olan Rusya, liman altyapısına ve ticari gemilere yönelik saldırılar nedeniyle sevkiyatlarında kısıtlamalar yaşıyor.
Ukrayna'da ise durum daha da vahim; Rus saldırıları, ülkenin tarımsal ihracatının yaklaşık %90'ını karşılayan Karadeniz'deki derin su limanlarını fiilen bloke etti” ifadelerini kullandı.
KAPASİTESİ YETERSİZ DEPOLAR
Öte yandan Ukrayna’daki aksamanın kısa vadeli bir ihracat sorunundan çok daha fazlası olabileceğine dikkat çeken Hansen “Ürünlerin tarlalardan çıkışı zorlaşırken ve depolama kapasiteleri dolarken, üreticiler daha düşük iç fiyatlar, daha sıkı nakit akışı ve bir sonraki hasat için girdi finansmanında azalma ile karşı karşıya kalıyor.
Ukrayna, deniz yoluyla ihracatın kısıtlı kalması durumunda, hasattan sonra depolama kapasitesinin 8-11 milyon ton yetersiz kalabileceği konusunda uyarıda bulundu” dedi.
100'E YAKIN GEMİ BEKLİYOR
Bu arada alternatif ihracat yolları ise sınırlı bir rahatlama sağladığını aktaran Hansen “Kılavuz kaptan sıkıntısı ve yakıt taşıyan kargolara öncelik verilmesi nedeniyle, Romanya'nın Sulina Kanalı yakınlarında, Ukrayna'nın, Tuna limanlarına tahıl yüklemek için bekleyen 70'e yakın gemi bulunuyor. Sık sık verilen hava saldırısı uyarıları gecikmelere sebep oluyor. Kanal üzerinden mevcut transit kapasitesinin günde sadece iki veya üç gemiye düştüğü bildiriliyor” uyarısında bulunuyor.
