Hamsi ne zaman tezgahtaki yerini alacak? Palamut bolluğu ne zamana kadar devam edecek? Palamut balıkları bahar aylarında üremek amacıyla Marmara Denizi’nden Karadeniz’e göç etmekte, yaz sonunda ise geri dönmekte.
PALAMUT BOL
Avlanan palamut balıklarının çok büyük kısmını, göç eden balıklardan üreyen balıklar oluşturmakta.
1 Eylül tarihinde başlayan yeni av sezonunu öncesi, palamut av miktarının yüksek olacağı beklentisi vardı. Bugüne kadarki süreç bu beklentileri doğruladı. Sezonun açılması ile başlayan palamut bolluğu halen devam ediyor. Kasım ayı sonuna kadar palamut bolluğunun devam etmesi bekleniyor.
Geçmiş yıllar istatistiklerine bakıldığında, çift yılla başlayan sezonlarda palamut avcılığının fazla olduğu görülüyor. Son olarak 2024 yılında da çok fazla palamut avcılığı gerçekleşmişti. Kenterdeki Su Ürünleri Hali’ne 2024 yılı 1 Eylül-15 Kasım tarihleri arasında geçen yıla göre yaklaşık 2 katı palamut geldi.
Palamut balığı fiyatları, artan yakıt ve girdi fiyatlarına karşın avlayan ve satanların şikâyetlerine neden olacak şekilde 2024 yılındaki fiyatlardan daha düşük oldu.
Fiyatlar daha da düşer mi?
Balık hallerinde ve pazarlarında gerçekleşen fiyatlara bakıldığında, palamutun bol olduğu 2024 yılı 1 Eylül-15 Kasım tarihleri arasında Hal’de satışa sunulan palamut balıklarının çifti ortalama 147 TL iken, aradan geçen iki yıla rağmen 2026 yılının aynı döneminde ortalama 110 TL oldu. Bu nedenle oldukça düşük olan palamut fiyatlarının daha da düşmesi beklenmiyor.
Uzmanlara göre Kasım ayı sonuna doğru avlanan palamut balıkları daha da azalacağı ve avlanan balıklar daha da büyüyeceği için palamut fiyatları bir miktar artacaktır. Palamut fiyatlarının çok fazla artmasını, arzın talebin çok üzerinde olması nedeniyle çok miktarda dondurulmuş palamut balığı olması engelleyecek.
Bu yıl palamut bolluğu hamsiyi nasıl etkiledi?
Palamutun bol olduğu yıllar, palamutun yemlerinden biri olması nedeniyle hamsi miktarı öncesi yıllara göre daha az olmaktadır.
Palamutun bol olduğu 2024 yılındaki hamsi fiyatlarına bakıldığında, 1 Eylül-15 Kasım tarihleri arasında İBB Gürpınar Su Ürünleri Hali’ne 4 bin ton hamsi geldiği ve ortalama satış fiyatının 79 TL olduğunu biliyoruz.
Bu yılın aynı aylarında gelen hamsi miktarı 5 bin ton, ortalama satış fiyatı 80 TL olarak gerçekleşti. 2025 yılında ise aynı aylarda 9 bin ton hamsi gelmiş, ortalama satış fiyatı 62 TL olmuştu.
Hamsi fiyatının düşük kalmasında palamut fiyatlarının düşük olmasının etkisi bulunuyor.
Hamsi fiyatları ne zaman düşecek?
Palamut bolluğu bittiğinde hamsi fiyatları gelen ürün miktarının az olması nedeniyle artacaktır. Hamsinin en bol avlandığı aylar Ekim-Kasım ayları olup, bu yıl palamut bolluğu nedeniyle hamsinin bollaşması beklenmemektedir.
Karadeniz'de hamsi azken Marmara hamsisinin tezgâha gelişi vatandaşın cebini nasıl etkiler?
Sezonun açıldığı Eylül ayından bugüne kadar piyasadaki hamsinin önemli kısmı Marmara’da avlanmıştı. Gelecek aylarda bol miktarda hamsi avcılığı gerçekleşmeyeceğinden, hamsi satış fiyatlarında düşüş beklenmiyor.
Bu seneki aşırı palamut popülasyonu, gelecek yılın hamsi ve diğer küçük balık stoklarını nasıl bir riskle karşı karşıya bırakıyor?
Palamut, hamsi, istavrit, mezgit, lüfer, barbunya, tekir, sardalya gibi su ürünleri üretimimizde önemli olan balıklar bir yaşında üreme büyüklüğüne erişebilmektedir. Bu balıklar çok fazla miktarda yumurta bırakan balıklar.
Yumurtaların yavruya dönüşmesinde, o dönemdeki iklim koşulları ve deniz suyu sıcaklıkları etkili olmaktadır. Palamutun bu yıl bol olması hamsi ve diğer küçük balıkların stoklarına zarar vermiş olmakla birlikte, gelecek yıl bu balıkların üreme dönemindeki iklim ve deniz suyu koşulları av miktarında etkili olacak.
Palamutun ardından halde hangi türlerde miktar artışı bekleniyor
Palamut sonrası lüfer balığı av miktarında artış beklenmekte.
Sezonun başından bu yana Türkiye karasularında avlanan toplam balık tonajı ne kadara ulaştı ve bunun ne kadarlık kısmını palamut oluşturuyor?
Su Ürünleri İstatistikleri yıllık olarak yayınlanmaktadır. 2026 yılı istatistiklerinin 2027 yılı yaz aylarında açıklanması bekleniyor.
Geçtiğimiz yılların toplam avcılık verileri dikkate alındığında av sezonunun sonuna kadar Türkiye geneli için toplam kaç bin tonluk av miktarı (av tonajı) öngörülüyor?
Türkiye su ürünleri üretiminin %60’ını yetiştiricilik ürünleri, %40’ını avcılık ürünleri oluşturmaktadır. Toplam su ürünleri üretimimiz 1 milyon ton civarında.
Palamutun en fazla avlandığı 2005 yılında av miktarı 70 bin ton olmuştu. Bu yıl bu rakam 100 bin ton civarında olması bekleniyor.
En fazla avlanan balık olan hamsi miktarında azalma olacağından toplam avcılık miktarında çok fazla bir değişiklik olmayacaktır.
İç piyasadaki bu palamut bereketi yurt dışı pazarlara dondurulmuş ya da taze balık ihracatı olarak yansıyor mu?
Özellikle yakın komşu ülkelere karayoluyla taze palamut ihracı yapılmaktadır. Donmuş palamut ihracı, taze palamut balığı avcılığının sona ermesi sonrası olabilecek.