Geleceğe Yön Ver Derneği tarafından, UNICEF Türkiye'nin desteği ve Avrupa Birliği'nin finansmanıyla yürütülen ACAR Projesi kapsamında hazırlanan, çocukların dijital oyunlarda ve YouTube'da karşılaştıkları riskleri konu alan araştırmanın sonuçları, 17 Ekim 2026'da Ankara'da kamuoyuyla paylaşıldı. Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen programa DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Dr. Seyit Karaca'nın yanı sıra akademisyenler, hukukçular ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Programda araştırmanın bulguları değerlendirilirken çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları tehlikeler ve güvenliklerini artırmaya yönelik eğitim çalışmaları ele alındı.
SEYİT KARACA: ÇOCUKLARI DİJİTAL DÜNYADAN KOPARMAMALIYIZ
Programa katılan DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Dr. Seyit Karaca, dijitalleşmenin çocukların yaşamındaki etkilerine dikkat çekerek teknolojik gelişmeler karşısında yasaklayıcı yaklaşımlar yerine bilinçli kullanımın teşvik edilmesi gerektiğini vurguladı. Aynı zamanda tıp doktoru olduğunu, bir ebeveyn ve dede olarak çocukların dijital ortamlarda karşı karşıya kaldıkları riskleri yakından önemsediğini belirten Karaca, teknolojinin gelişmesiyle birlikte çocukların korunmasına yönelik yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Karaca, “Gelişen dünyada çocukları dijital ortamdan koparmamamız lazım. Yapay zekânın insan için tehdit olup olmadığının tartışıldığı bu dönemde çocukları dijital ortamdan uzaklaştırmak yerine faydalı ve yararlı alanlara yönlendirmemiz gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.
KARACA'DAN ARAŞTIRMAYA SİYASİ DESTEK MESAJI
Araştırmanın yalnızca sivil toplum açısından değil, siyaset kurumu ve kamu politikalarının geliştirilmesi bakımından da önem taşıdığını belirten Karaca, çocukların dijital güvenliği konusunda yürütülen bilimsel çalışmaların karar alma süreçlerine katkı sunabileceğini söyledi. Çalışmanın içeriğini henüz tüm ayrıntılarıyla inceleme fırsatı bulamadığını ifade eden Karaca, araştırmanın önemli sonuçlar ortaya koyacağına inandığını dile getirdi. Siyasi görüş ayrımı gözetmeksizin kamu sorumluluğu taşıyan herkesin bu tür çalışmalardan yararlanabileceğini vurgulayan Karaca, çocuk hakları alanındaki araştırmaların yasama ve politika geliştirme süreçlerinde değerlendirilmesinin önemine işaret etti.
“MECLİSTEKİ ÇOCUK HAKLARI ÇALIŞMALARIYLA İLETİŞİM KURACAĞIZ”
DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Elif Esen'in çocuk hakları ve suça sürüklenen çocuklar konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisinde yürüttüğü çalışmalara da değinen Karaca, derneğin araştırmasının bu çalışmalarla buluşturulması için iletişim sağlayacaklarını belirtti. Karaca, dernek temsilcilerinin çocuk haklarına ilişkin çalışmalara katkı sunabilmesi amacıyla gerekli temasları kurmayı düşündüklerini ifade ederek bu konuda partisi adına söz verdi. Sivil toplum çalışmalarında katılımcı sayısından çok ortaya konulan emeğin ve sonuçların önemli olduğunu da belirten Karaca, Türkiye'nin farklı şehirlerinden programa katılanlara ve araştırmada emeği bulunanlara teşekkür etti.
30 VİDEO VE 3 BİN YORUM İNCELENDİ
Programda araştırmanın sonuçlarını paylaşan Geleceğe Yön Ver Derneği Genel Sekreteri Avukat Cemre Çelik, çocukların yoğun ilgi gösterdiği Minecraft, PUBG ve Brawl Stars oyunlarına ilişkin YouTube içeriklerinin analiz edildiğini açıkladı. Çalışma kapsamında 10 popüler yayıncı kanalından 30 videonun ve yaklaşık 3 bin kullanıcı yorumunun incelendiğini belirten Çelik, araştırmada 2 bin 454 farklı risk olayı ve 3 bin 560 risk kodu tespit edildiğini söyledi. Çelik, belirlenen risklerin içerik, temas, davranış ve ticari riskler olmak üzere dört ana başlıkta sınıflandırıldığını ifade etti.
ÇOCUKLARIN DİJİTAL ALIŞKANLIKLARI DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmanın sunumunda Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine de yer verildi. Aktarılan verilere göre Türkiye'de 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 66,1'i sosyal medyayı düzenli olarak kullanırken, sosyal medya kullanan çocuklar arasında YouTube'un tercih edilme oranı yüzde 90,6 olarak belirtildi. Erkek çocukların dijital oyun oynama oranının ise yaklaşık yüzde 82 olduğu ifade edildi.
Çelik, çocukların artık yalnızca fiziksel çevrelerinde değil, dijital platformlarda da sosyalleştiklerini, arkadaşlık ilişkileri kurduklarını ve kimlik geliştirdiklerini belirterek dijital ortamların çocuk hakları açısından daha kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
ÖZLEM BİLGİ: YASAKLAMAK YERİNE GÜVENLİ KULLANIMI SAĞLAMALIYIZ
Geleceğe Yön Ver Derneği Başkanı Özlem Bilgi ise çocukların dijital dünyada karşılaştıkları risklerin yalnızca ekran sürelerinin kısıtlanmasıyla ortadan kaldırılamayacağını ifade etti. Çocukların dijital ortamdan tamamen uzaklaştırılmasının doğru bir yaklaşım olmadığını belirten Bilgi, ebeveynlerin dijital okuryazarlık düzeyinin artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Araştırmanın yalnızca bir rapor hazırlamak amacıyla gerçekleştirilmediğini söyleyen Bilgi, elde edilen bulgular doğrultusunda dört ayrı eğitim modülü oluşturulduğunu ve farklı şehirlerde eğitim faaliyetleri gerçekleştirildiğini aktardı. Bilgi, araştırma sonuçlarının somut politika önerilerine dönüştürülmesini hedeflediklerini kaydetti.
CİHAT AÇIKALIN: ÖNEMLİ OLAN SAYI DEĞİL, ÇALIŞMANIN ETKİSİ
Programda konuşan eski Hatay Barosu Başkanı Avukat Cihat Açıkalın da sivil toplum kuruluşlarının toplumsal sorunların çözümündeki rolüne dikkat çekti.
Geleceğe Yön Ver Derneğinin çalışmalarını 2023 yılından bu yana takip ettiğini belirten Açıkalın, toplumdaki sorunların yalnızca izlenmesinin yeterli olmadığını, çözüm için aktif sorumluluk alınması gerektiğini ifade etti.
Açıkalın, daha önce meslekte tükenmişlik sendromu üzerine yürüttükleri akademik çalışmayı örnek göstererek projelerin başarısının katılımcı sayısından ziyade toplumsal etkileriyle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
DİJİTAL GÜVENLİK İÇİN ORTAK SORUMLULUK VURGUSU
Araştırma kapsamında çocukların dijital ortamlarda karşılaşabilecekleri içerik, iletişim, davranış ve ticari risklerin değerlendirilmesinin yanı sıra hukukçulara yönelik eğitim faaliyetleri de gerçekleştirildi.
Dernek yetkilileri, hazırlanan eğitim modülleriyle ebeveynlerin, öğretmenlerin, hukukçuların ve sivil toplum kuruluşlarının dijital riskler konusunda bilinçlendirilmesini amaçladıklarını belirtti.
Programda yapılan değerlendirmelerde çocukların dijital güvenliğinin yalnızca ailelerin sorumluluğuna bırakılamayacağı; eğitim kurumlarının, teknoloji şirketlerinin, sivil toplum kuruluşlarının ve kamu otoritelerinin ortak hareket etmesi gerektiği vurgulandı.
