Diyabet, vücudun yeterli insülin üretememesi veya ürettiği insülini etkili kullanamaması sonucunda kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalık olarak tanımlanıyor. Tip 1 diyabette vücut çok az insülin üretiyor ya da hiç üretemiyor. Tip 2 diyabette ise vücut insülini etkili kullanamıyor ve zamanla insülin üretimi de yetersiz kalabiliyor. 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Türkan Mete, hastalığın belirtileri, risk faktörleri ve erken tanının önemine ilişkin bilgi verdi.
“Bulanık görme ve istemsiz kilo kaybı da belirti olabilir”
Diyabetin belirtilerine değinen Prof. Dr. Mete, "Normalden fazla susama, sık idrara çıkma, halsizlik, bulanık görme ve istemsiz kilo kaybı diyabetin belirtileri arasında yer alıyor. Bu şikâyetleri yaşayan kişilerin hekime başvurması gerekiyor. Tip 2 diyabette belirtiler yavaş gelişebildiği için bazı kişiler kan şekeri yüksekliğini ancak yapılan kan testleri sonucunda öğrenebiliyor" diye konuştu.
“Aile öyküsü ve gebelik diyabeti riski artırabiliyor”
Tip 2 diyabet gelişiminde genetik yatkınlık ve yaşam alışkanlıklarının etkili olabildiğini belirten Prof. Dr. Mete, "Ailede tip 2 diyabet öyküsü bulunması, fazla kilo, fiziksel hareketsizlik ve daha önce gebelik diyabeti geçirilmiş olması hastalık riskini artırabilen etkenler arasında yer alıyor. Bu risk faktörlerinden birine sahip kişilerin herhangi bir şikâyeti olmasa bile tarama ihtiyacını hekimleriyle değerlendirmesi önemli" dedi.
“Diyabet tanısında kan testlerinden yararlanılıyor”
Diyabet tanısında kullanılan testler hakkında bilgi veren Prof. Dr. Mete, "Açlık kan şekeri, HbA1c ve gerekli durumlarda şeker yükleme testi olarak bilinen oral glukoz tolerans testinden yararlanıyoruz. HbA1c testi yaklaşık son iki ila üç aylık ortalama kan şekeri düzeyi hakkında bilgi veriyor. Hangi testin yapılacağı ve sonuçların doğrulanması için testin tekrarlanıp tekrarlanmayacağı kişinin belirtilerine ve sağlık durumuna göre belirleniyor" ifadelerini kullandı.
“Erken tanı organ hasarı riskini azaltmada önemli”
Kan şekerinin uzun süre yüksek seyretmesinin vücudun farklı organlarını etkileyebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Mete, "Kontrol altında tutulmayan diyabet gözleri, böbrekleri, sinirleri ve kalp-damar sistemini etkileyebilir. Erken tanı sayesinde tedavi ve takip planı zamanında oluşturulabilir. Bu nedenle diyabet tanısı alan kişilerin düzenli hekim kontrolünü ve kan şekeri takibini ihmal etmemesi gerekiyor" şeklinde konuştu.
