7’den 70’e Konyalıların gözdesi olan bisiklet, şehrin her tarafında hem bir ulaşım aracı hem de hobi olarak günlük hayatta göze çarpıyor. Coğrafi olarak engebesiz bir yer yüzüne sahip olan Konya, sahip olduğu bu avantajı yıllar boyu bisiklet yollarına yatırım yapmasıyla taçlandırmış şehri bu alanda Türkiye’nin bir numarası, dünyanın da sayılı kentlerinden biri haline getirmiş. Gelin BBN Haber'in derlediği bilgilerle bisiklet tarihi yüz yılı aşan Konya’nın “Velesbit” geçmişine bir bakış atalım.
Anadolu'ya 1800'lü yılların sonunda geliyor
Bisikletler sanayi devrimi sonrası Avrupa’da 1800’lü yılların başında ulaşım aracı olarak ortaya çıkmış, kısa sürede benimsenmişti. Türkiye’nin bisikletle tanışması neredeyse 100 yıl sonra 1800’lü yılların sonu Osmanlı İmparatorluğuna dayanıyordu. İmparatorlukta kayıtlara geçen ilk bisiklet yarışı kayıtlara geçmişti.
Şeytanın vapuruyla tanışma
Konya’ya bisikletin ilk gelişi ise Cumhuriyet devrinin henüz başlamadığı 1920 yılında olmuştu. Kente ilk geldiğinde sıcak karşılanmayan bu icat Konyalılar tarafından şeytanın vapuru olarak adlandırılmış. Daha sonrasında bisikletle ilgili bu algı Konyalılar arasında hızla unutularak günlük hayattaki yerini almıştı. Öyle ki şehir merkezi ve Meram bağları arasında küfeler, süt güğümleri, sebzeler ve meyveler ticaret için taşınır hale geldi. Faydasını kanıtlayan bisiklet kısa süre içinde kentin vazgeçilmezi olmayı başardı.
Cumhuriyetin ilk müsabakası Konya'da düzenleniyor
Bisikletin popülerliğini günden güne arttırması gençlerin ilgisini çekmeye başladı. Bu ilgi birkaç yıl içinde Cumhuriyetin ilk bisiklet yarış müsabakasına dönüşerek devrin Konya Havaalanı olan Teyyare Hangarı'nda yarışlar düzenlenmeye başladı. İlk zamanlar amatör olarak düzenlenen bu müsabakalar zamanla Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nın kurulması ile daha düzenli ve kayıt altına alınan büyük yarışlar haline dönüştü.
Konya bu alanda hep öncü
Önü alınamaz bir şekilde yaygınlaşan bisiklet Konya’yı kısa bir süre içinde değiştirmiş kentin 1950’li yıllarda “bisiklet şehri”diye ün yapmasına sebep olmuştur. Bisiklet alanında Türkiye’ye ilkleri yaşatan Konya, Türkiye’de ilk veledrom pisti olan 1949 yılında temeli atılan 500 metre uzunluğunda 2500 kişilik kapasiteyi barındıran Konya Şehir Stadı Veledromu’na sahip olmuştur. Türkiye’de daha önce hiç duyulmamış bir spor tesisi olan yapının temel atma törenine dönemin Valisi Refik Şefik Soyer ve Beden Terbiyesi Genel Müdürü Dündar Ataman bulunmuşlardır. Tahta tribünlerin de yapılmasıyla 29 Haziran 1950’de hizmete açılmıştır. Böylelikle ilk pist yarışları Türkiye birincisini seçmek için 1952’de Konya’da yapıldığı gibi ilerleyen süreçlerde 1985 yılında Konya’da Balkan pist Şampiyonası da organize edilmiştir. Ancak 1949’da temeli atılıp 29 Haziran 1950’de açılışı yapılan Konya Şehir Stadı Veledromu 500 metrelik veledroma sahip olduğu için Avrupa’da yapılan 250 metrelik pist yarışlarına göre eğimi uymadığından dolayı nizamî kabul edilmemiş ve uluslararası pist yarışları yapılamamıştır. Pist yarışları yapılan “Şehir Stadı”nın ismi önce “İnönü Stadı” daha sonra “Atatürk Spor Tesisleri” olarak değiştirilerek stadyum Konya büyükşehir belediyesi tarafından kiralanmış olup yeni stadyum yapılana kadar Konyaspor’a tahsis edilmiştir.
*Muhammet Kürşat Ercan
