Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, sebze ve meyve ticaretini yeniden şekillendirmesi beklenen yeni yasa taslağını değerlendirdi.
Taslağın özellikle üreticiyi korumaya yönelik hükümler barındırmasını olumlu karşıladıklarını belirten Tavşan, planlanan düzenlemelerin sektörde daha şeffaf bir piyasa ortamı oluşturacağını ifade etti.
Zincir marketlere yüzde 20 zorunluluğu
Yeni taslağın getirdiği en dikkat çekici yeniliklerden biri, büyük perakende zincirlerinin tedarik süreçlerine yönelik oldu. Sabah'ta yer alan habere göre, zincir marketlerin rafta sundukları ürünlerin belirli bir kısmını doğrudan asıl kaynaktan temin etmesinin öngörüldüğünü aktaran Tavşan, "Büyük marketlerin sattığı ürünün yüzde 20'sini doğrudan üreticiden alma zorunluluğu gelecek. Kriterleri belirlenirse bunların faydası olabilir." dedi.
Üretici tedarik zincirinde güçleniyor
Düzenlemenin, üreticinin pazara doğrudan erişimini kolaylaştırması ve tedarik aşamalarını çok daha izlenebilir kılması hedefleniyor. Tarım sektöründe üreticinin hayati konumuna vurgu yapan Tavşan, "Üretici bu işin aslı, atardamarı. Dolayısıyla onların korunması şart." sözleriyle sistemin temel taşının çiftçiler olduğunu dile getirdi.
Kira, nakliye ve vergi kolaylıkları yolda
Hazırlanan taslak metinde üreticiye sağlanacak destekler sadece ürün satışı ile sınırlı tutulmuyor. Yüksel Tavşan'ın verdiği bilgilere göre, düzenleme kapsamında üreticilere kira, depolama, nakliye ve vergi gibi maliyet oluşturan kritik alanlarda da çeşitli kolaylıklar sağlanması planlanıyor.
Birliklere ücretsiz arazi ve maddi destek
Üretici birliklerini teşvik edecek somut ve büyük çaplı adımların da taslakta yer aldığına dikkat çekildi. Bu kapsamda sağlanacak teşviklerin boyutuna değinen Tavşan, "Üreticiler için birçok teşvik ve yardım söz konusu. Üretici birliği hal gibi bir yer kuracak olursa Cumhurbaşkanlığına özel, ücretsiz arazi tahsisi ve maddi destek sağlanmasına yönelik düzenlemeler var." ifadelerini kullandı.
Kayıt dışılıkla mücadelede yeni dönem
Sebze ve meyve piyasasındaki en büyük problemlerden biri olan kayıt dışı ticaret, yeni yasanın ana müdahale alanları arasında bulunuyor. Yeni dönemde sektördeki denetim mekanizmalarının sıkılaştırılacağına işaret eden Tavşan, "Kayıt dışılık bizim meslekte çok fazla. Bunun azalması için yeni maddeler getiriliyor. Daha şeffaf bir piyasa oluşturulmaya çalışılıyor." şeklinde konuştu.
Hal dışı ticarete sıkı takip
Taslak, hal sistemi dışında gerçekleşen ticari işlemleri de başıboş bırakmayarak denetim altına almayı öngörüyor. Yeni kurulacak kayıt ve teminat sistemi sayesinde hal dışındaki faaliyetlerin yakından izleneceğini belirten Tavşan, bu sayede üreticilerin maddi kayba uğramasına yol açan kontrolsüz uygulamaların büyük oranda önüne geçilebileceğini aktardı.
Tüketici fiyatlarına etkisi ne olacak?
Sektörü kapsayan bu geniş çaplı düzenlemelerin raflardaki sebze meyve fiyatlarını düşürüp düşürmeyeceği konusu da gündeme geldi. Yeni sistemin tüketiciye doğrudan ucuzluk olarak yansıyıp yansımayacağına dair değerlendirmede bulunan Tavşan, ürün fiyatlarındaki artışın salt aracı sayısındaki fazlalıkla açıklanamayacağını vurguladı.
