Güvenlikten üretime kadar yapay zekâ önümüzdeki süreçte hem yatırım, hem üretim hem de istihdam ve fırsatlar ile riskleri de beraberinde getirecek.
Uzmanlara göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilen Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030 dönemi için bu alanda bir dönüm noktası niteliğinde.
Bu ölçekte bir dönüşümün sadece fırsatlara, dikkatle yönetilmesi gereken riskler de odaklanılması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Bu kapsamda Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın Türkiye açısından güvenlik boyutu önemli.
Bu aynı zamanda “dijital egemenlik” ile doğrudan ilintili.
Bu kapsamda yerli ve güvenli altyapı kapasitesinin geliştirilmesi, yabancı sistemlere olan bağımlılığın azaltılması ve verinin ülke içinde işlenmesi; yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda ulusal güvenlik açısından da stratejik bir kazanım olarak nitelendiriliyor.
Yanı sıra nitelikli istihdam hedefi ise, Türkiye'nin yetişmiş beyin gücünü yurt içinde tutması için güçlü bir altyapıyı ortaya koyuyor.
Artık kamu yatırımlarının yüzde 2’si yapay zekâya ayrılacak
Bu alanda ortaya konulacak eylemlerin ekonomik değer, istihdam ve dijital egemenlik kanallarından fırsatlar doğuracağı kaydediliyor.
Başta veri merkezleri, bulut ve yapay zekâ altyapılarının özel sektörce yapılması, 1 GW seviyesinde veri merkezi, kamu yatırımlarının yüzde 2’sinin yapay zekâya ayrılması ve insan kaynağı-KOBİ özendirmesi ve yatırımların kolaylaştırılmasıyla 1 trilyon TL’lik bir ekonomik değere ulaşma hedefinin altı çiziliyor.
Dolayısıyla bu planın ortaya koyduğu hedefler, Türkiye için önemli bir sıçrama potansiyeli taşıyacak.
Saldırı riski
Bu kapsamda, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı doğrultusunda ele alınması gereken riskler de mevcut.
Dolayısıyla bu kapsamda uzmanlara göre sorumlu birimlerin eylem planı uygulamasına katılmaması-kurumlar ve birimler arası eşgüdüm, yapay zekâ uygulama ve modellerinin etik ve güvenilirliği, kişisel verilerin korunması hayati öneme sahip.
Yine yapay zekâ uygulamalarının kamu ve özel sektörde yaygınlaşmasının, siber saldırıları da artıracağına vurgu yapılıyor. Genişleyen saldırı yüzeyi değerlendirilirken, yapay zekânın kamu hizmetlerinden sağlığa kadar yaygınlaşması, siber saldırılar için yeni ve daha kritik hedefler ortaya çıkardığına işaret ediliyor.
Yani yapay zekâ altyapısı güçlenip-büyüdükçe güvenlik ihtiyacı da katlanarak artıyor.
Yine risklere karşılık, risk temelli bir düzenleyici çerçeve oluşturulması hedefinin isabetli bir çözüm olarak değerlendiriliyor.
SİVİL TOPLUM VÜ ÜNİVERSİTELER
Eylem Planı'nın, hazırlık yanında, uygulama sürecinde de kamu yanında, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katkısını alma yaklaşımının en olumlu yönlerden biri olduğu belirtilirken, toplumsal bağlamda yapay zekâ okuryazarlığının yaygınlaştırılması, güvenlik farkındalığının artırılması, nitelikli insan kaynağının gelişimine katkı sunulması ve etik ilkelerin savunulmasında karşılıklık katkıların önemine dikkat çekiliyor. Bütün bunlar ise ortalama 1 trilyon liralık bir yatırm imkânının kapısını aralıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilen Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı ile
- YAPAY ZEKÂ OKURYAZARLIĞI
- 2 BİN KAMU VERİ SETİ
- VERİ MERKEZLERİ
- ULUSAL YAPAY ZEKÂ BÜYÜME FONU
- TÜRKÇE BÜYÜK DİL MODELİ
- YAPAY ZEKÂ KAPASİTESİ
- TERMİNAL İSTANBUL
- YAPAY ZEKÂ ENSTİTÜSÜ
1,5 milyar dolArlık sistem
Tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30’la; yapay zekâ çağının gerektirdiği donanım, yazılım ve ileri üretim altyapısını Türkiye'ye kazandırmak üzere harekete geçildi.
Bu kapsamda 1,5 milyar dolarlık destek hacmiyle ilana çıkıldı.
1,6 milyar dolar bütçeli HIT–Yapay Zekâ Çağrısıyla; yapay zekâ çözümlerini geliştirme, ölçekleme ve yaygınlaştırmada ihtiyaç duyulan bulut tabanlı altyapıların kurulumu hızlandırılıyor.
HIT–Kuantum Çağrımızla da doğanın en temel işleyiş prensiplerini teknolojiye dönüştürerek daha hızlı hesaplama, daha hassas ölçüm, daha güvenli iletişim imkânı sunan kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturuluyor.
Bu doğrultuda; yapay zekâ girişimlerine, erken aşamadan ölçeklenme sürecine ihtiyaç duyduğu finansmana erişimi kolaylaştırmak üzere girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu kaynağını yönlendirmek üzere adım atıldı.
