Halen çalışmakta olanların "kademeli emeklilik" talebi, son haftalarda iktidar ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile yapılan görüşmelerin ardından yeniden tartışılmaya başladı.
EYT'DEN FAYDALANAMADILAR
Bilindiği gibi Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanların yaş şartı kaldırılırdı.
Ancak 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar için yaş şartı devam etti.
Yine bu dönemde 4/a kapsamında sigortalı olan kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı uygulanıyor.
Dolayısıyla bu durum çalışanlar arasında emekliliğe ulaşmada kadınlarda yaklaşık 20, erkeklerde yaklaşık 17 yıla varan farklar oluşturdu.
Bu konuda Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), ortaya çıkan farkın adaletsizlik yarattığını belirterek "kademeli emeklilik" sistemi talep ediyor.
Dolayısıyla EMADDER, 1999 ile 2008 arasında sigortalı olan yaklaşık 4,5 milyon kişinin düzenlemeden etkilenebileceğini hesaplamakta.
Öte yandan Kademeli emeklilik talebi, EMADDER'in son haftalarda AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile yaptığı görüşmelerin ardından yeniden tartışılıyor.
Hükümetin açıkladığı resmi bir taslak veya takvim ise henüz bulunmuyor.
Uzmanlar bu talebin özünde 1999 ile 2008 arasında işe başlayanlar için mevcut yaş sınırlarına daha yumuşak bir geçiş yapılmasının bulunduğunu söylüyorlar.
8 Eylül 1999 tarihinde sigortalı olan bazı çalışanlar yaş şartı aranmadan emekli olabilirken, 9 Eylül 1999 tarihinde ilk kez sigortalı olanlar kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartına tabi olmaya devam ediyor.
Bu kapsamda daha fazla prim ödeyen ve daha ileri yaşta bulunan bazı çalışanların, daha az prim ödeyen ve kendilerinden daha genç EYT'lilerden yıllar sonra emekli olabileceği belirtiliyor.
Örneğin “Benim 10 bin gün primim var. Benim iş yerimde 6 bin gün primi olan ve benden yaşça küçük insanlar iki yıldır emekli maaşı alıyor. Yaşı büyük olanlar 10-15 yıl ekstra çalışacak, yaşı küçük olanlar emekli maaşı alacak.”
Ortaya çıkan farkın Anayasa'daki eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığını savunuluyor.
Ne talep ediliyor?
EMADDER, EYT düzenlemesinde olduğu gibi bütün çalışanlar için yaş şartının kaldırılmasını değil, 9 Eylül 1999 ile 2008 arasında işe başlayanların sigorta başlangıç tarihlerine göre farklı yaş ve prim şartlarına tabi tutulmasını istiyor.
TBMM'de de kademeli emekliliği öngören farklı kanun teklifleri bulunuyor.
Farklı muhalefet milletvekilleri tarafından verilen bu teklifler farklı yaş ve prim formülleri içeriyor ve halen komisyonlarda bekliyor.
Bu nedenle bugün henüz üzerinde uzlaşılmış tek bir kademeli emeklilik formülü bulunmuyor.
