Neden cep telefonlarının bizi dinlediğini düşünüyor?
Son yıllarda sosyal medyadaki birçok paylaşım, telefonların sizi duyabildiğini hatta zihninizi okuyabildiğini öne sürüyor. Örneğin, hiç biriyle yün eldivenler hakkında konuşup daha sonra sosyal medyada bunların reklamlarını gördüğünüz oldu mu?
Bu konuyla ilgili TikTok'ta 194 bin arama bulunuyor ve tek bir paylaşım 250 binden fazla görüntülenme aldı.
Dolayısıyla sosyal medyada insanlar, şirketlerin uygulamalar aracılığıyla kendilerini takip ediyor olabileceğine dair endişelerini ve komplo teorilerini paylaştı, bazı kişiler bunların gerçek olduğuna inanıyor.
Bu kapsamda arkadaşlarınızla konuştuğunuz bir konuyla ilgili reklamlar görmeye başlarsanız, bu bir tesadüf de olabilir ancak bunun neden gerçekleştiğini sorgulamanıza da yol açabilir.
Yani belirli bir konudaki içeriklerle sık etkileşime geçerseniz, algoritmanız nedeniyle sosyal medyada aynı türden daha fazla içerik görebilirsiniz.
Dolayısıyla bu algoritma, etkileşim kurduğumuz, beğendiğimiz ve paylaştığımız gönderilere dayanarak bize hangi içeriklerin gösterileceğine karar verir.
İnternette hangi iddialar ortaya atılıyor?
Bu konuda bazı içerik üreticileri, uygulamalar tarafından veri toplandığını ve bunun telefon ayarları değiştirilerek durdurulabileceğini iddia ediyor ancak bunun doğruluğu kanıtlanmış değil.
Yine bazı kişiler, şirketlerin hatta hükümetin kendilerini gözetlediğine dair komplo teorilerini internette paylaştı ve bunun olası nedenleri hakkında da farklı fikirler var.
O telefon kimi dinliyor?
Bu sorunun cevabı hem evet hem hayır ama düşündüğünüz şekilde değil.
Dolayısıyla çoğu telefon, Siri, Alexa ve Google Assistant gibi sesli asistanları etkinleştirmek için bizi pasif olarak dinler. Bu sistemler, çevrim içi olarak sorduğunuz konuları arayabilmek için "Hey Siri" gibi komutları bekler.
Telefonlar ayrıca sesli asistanların uygulamalar gibi konularda kişiselleştirilmiş öneriler sunabilmesi için de bizi dinler.
Ancak konuşmalarımızın kaydedildiğini gösteren herhangi bir kanıt bulunmuyor. Instagram'ın direktörü Adam Mosseri, Ekim 2025'te yaptığı bir paylaşımda, sosyal medya platformunun uygulama kullanıcılarını dinlediği yönündeki iddiayı reddetti.
Mosseri, hakkında konuştuğunuz bir şeyi akışınızda görmenizin çeşitli nedenleri olabileceğini açıkladı.
Bunun bir tesadüf olabileceğini, geçmişte konuyla ilgili bir içerikle etkileşime girmiş olabileceğinizi veya bununla ilgili bir soruyu aratmış olabileceğinizi söyledi. BBC'nin haberine göre bununla birlikte reklamverenlerin kullanıcı profili oluşturmak için gelişmiş yöntemleri bulunuyor.
Örneğin konum verileri, tarama geçmişi ve izleme pikselleri; satın almayı düşünebileceğiniz şeyleri tahmin etmek için yeterli bilgiyi sağlıyor.
Ayrıca sosyal medya bilgileri aracılığıyla sizi arkadaşlarınızla ilişkilendirebiliyor ve onların arattığı şeylerle sizin de ilgilenebileceğinizi varsayabiliyorlar.
Yapay zeka ajanı neden endişe verici bulunuyorlar?
Üstelik bu teknikler sürekli gelişip evriliyor.
Bazı uygulamaların reklam amacıyla kullanıcı etkinliklerini kaydettiğinin tespit edildiği durumlar da mevcut.
2019 yılında ABD'deki Northeastern Üniversitesi'nden araştırmacılar, dünya genelindeki çeşitli Android uygulama mağazalarından alınan 17 bin mobil uygulamayı test etmişti.
Araştırmacılar herhangi bir dinleme faaliyetine dair kanıt bulamadı ancak nispeten küçük bazı uygulamaların, kullanıcıların telefon üzerindeki etkinliklerine ait ekran görüntülerini ve hatta videoları üçüncü taraflara gönderdiğini tespit etti.
Yine de bu işlem reklamcılık amacıyla değil, geliştirme amacıyla yapılmıştı.
Telefonumun beni dinlediğini düşünüyorsam ne yapabilirim?
BBC, telefonlarımızın konuşmalarımızı "dinlemesiyle" ilgili resmi bir bilgi olup olmadığını öğrenmek için İngiltere hükümetinin Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanlığı ile iletişime geçti.
Bir sözcü bize şunları söyledi:
"Uygulamalar ve sosyal medya platformları, yalnızca kullanmalarına izin verdiğiniz telefon bölümlerine erişebilir. Örneğin fotoğraflar için kameranıza veya haritalar için konum bilgilerinize erişebilirler. Önce sizden izin istemeleri ve buna neden ihtiyaç duyduklarını açıklamaları gerekir. Siz de 'Hayır' diyebilir veya bu izinleri telefonunuzun ayarlarından değiştirebilirsiniz."
İngiltere Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanlığı ayrıca kişisel bilgileriniz konusunda endişeleriniz varsa şunları yapmanızı tavsiye ediyor:
- Güçlü şifreler kullanın ve bunları kimseyle paylaşmayın.
- E-posta hesabınız gibi önemli hesapları korumak için iki aşamalı doğrulama veya geçiş anahtarları (passkeys) kullanın.
- Bir uygulama indirmeden önce uygulama izinlerini kontrol edin.
- Kişisel bilgilerinizi yalnızca güvendiğiniz internet siteleriyle paylaşın.
- Çevrim içi ortamda kişisel bilgiler paylaşmadan önce dikkatlice düşünün.
- Sosyal medya platformlarındaki gizlilik ayarlarını kullanın.
